Jak odpieluchować dziecko skutecznie i bez stresu?

Odpieluchowanie dziecka to ważny krok w rozwoju malucha, a jednocześnie zagadnienie, które spędza sen z powiek rodzicom. Pojawia się wiele pytań i wątpliwości - bo jak zrobić to prawidłowo i skutecznie, unikając błędów? Wśród wielu informacji można się pogubić, a to powinno być przecież proste - tak dla dziecka, jak i opiekunów. Poznaj sprawdzone sposoby i rzetelne informacje na temat odpieluchowania.  

Jak odpieluchować dziecko?

Proces odpieluchowania dziecka najlepiej przeprowadzić w domu - tam, gdzie maluch przebywa najczęściej. Jeśli rodzice podejmą się zadania w innym miejscu (np. u dziadków w czasie wakacji), istnieje duże prawdopodobieństwo, że maluch nie do końca zrozumie sens odpieluchowania. Oznacza to, że będzie korzystać z nocnika tylko w tym konkretnym miejscu, a po powrocie do domu wróci i do pieluch.   

Najlepszym okresem by rozpocząć naukę korzystania z nocnika są z pewnością miesiące letnie, podczas których dziecko nosi lżejsze ubrania - to większy komfort w razie przemoczenia i mniej prania. Choć i na to są pewne sposoby - ale o tym trochę później...

Trzeba pamiętać, że odpieluchowanie to skomplikowany proces, który wymaga cierpliwości, spokoju i szacunku. Przeprowadzony prawidłowo, będzie jednak szybki i skuteczny. 

Odpieluchowanie bez stresu

Wielu rodziców podejmuje decyzję o odpieluchowaniu dziecka nieco pochopnie. Presja otoczenia i zmęczenie to bardzo źli doradcy, tu potrzeba zrozumienia. Zbyt wczesna rezygnacja z pieluch z pewnością skończy się niepowodzeniem i frustracją - rodziców i dziecka...nie wspominając o niepotrzebnym stresie. Jak pokazują badania, pośpiech znacznie wydłuża czas nauki - a nie o to przecież chodzi.

Odpieluchowanie to zupełnie nowy etap życia, którego nauka powinna opierać się na poczuciu bezpieczeństwa i spokoju. W odpowiednich warunkach dziecko z łatwością przyjmie zmianę. I choć nie obejdzie się bez wpadek, tych będzie zdecydowanie mniej, jeśli rodzice wyeliminują stres. 

Odpieluchowanie dziecka - kiedy?

Dzieci rozwijają się w różnym tempie, określenie precyzyjnego wieku na odpieluchowanie jest więc bardzo trudne. O ile kiedyś wynosił 18 miesięcy, dziś eksperci wskazują na przedział 2-4 lata. Oczywiście zdarzają się dzieci, które mogą być odpieluchowane dużo wcześniej - ostatecznie zależy to od opanowania umiejętności rozwojowych. 

Jak pokazują badania, dziewczynki są w stanie szybciej i skuteczniej przyswoić sztukę korzystania z nocnika (w wieku ok. 2 lat). Prędzej wykazują zainteresowanie nowym przedmiotem w domu i potrafią zasygnalizować potrzebę fizjologiczną (ok. 26 miesiąca życia). Chłopcy potrzebują zazwyczaj więcej czasu - są gotowi nieco później by rozpocząć naukę (ok. 26 miesiąca życia) oraz "pokazać" potrzeby fizjologiczne (ok. 29 miesiąca życia). 

Odpieluchowanie dziecka - jak rozpoznać, że maluch jest gotowy?

Specjaliści (np. Canadian Pediatric Society) podkreślają znaczenie kilku czynników, które zwiększają szanse na skuteczne odpieluchowanie dziecka. Na co zwrócić uwagę?

  • rozwój fizyczny i motoryczny - dziecko powinno świadomie kontrolować ciało (pewnie chodzić, siadać i wstawać). Przerwy w oddawaniu moczu powinny być nieco dłuższe (przynajmniej kilka godzin)
  • gotowość emocjonalna - dziecko musi być oswojone z nocnikiem i rozumieć do czego służy
  • sygnalizowanie podstawowych potrzeb - jak głód, zmęczenie czy senność (pojawia się zazwyczaj po ukończeniu 1 roku życia)
  • zrozumienie procesów fizjologicznych - które stanowią charakterystyczne grymasy twarzy, chowanie się w ustronnym miejscu czy nadmierne dotykanie pieluchy poprzedzające zaspokojenie potrzeby fizjologicznej

Jeśli w którymkolwiek momencie procesu odpieluchowania dziecko płacze, reaguje agresją, jest wycofane lub zbuntowane i bardzo oponuje, prawdopodobnie jest jeszcze za wcześnie. 

Odpieluchowanie - krok po kroku

Na początek dziecko warto oswoić z nocnikiem - to przecież zupełnie nowy przedmiot w życiu malucha. Można zacząć nawet pół roku przed planowanym odpieluchowaniem - im wcześniej, tym lepiej. Nie powinno to sprawić większych problemów. Wystarczy wytłumaczyć dziecku do czego służy nocnik - poprzez rozmowę albo jeszcze lepiej - zabawę, pokazując jak działa (przy pomocy lalek lub pluszaków). 

Jeśli maluch wykazuje zainteresowanie tematem i pyta, należy spokojnie i rzeczowo odpowiadać, wyjaśniając, że to naturalny proces - można czytać dedykowane książeczki lub wymyślać edukacyjne opowieści. Warto delikatnie przedstawiać korzyści płynące z korzystania z nocnika (komfort, wygoda i samodzielność), ale bez presji. 

Dziecko przygotowane psychicznie może rozpocząć naukę praktyczną. Malucha należy regularnie sadzać na nocnik, najlepiej o stałych porach, np:

  • po przebudzeniu/przed śniadaniem
  • przed/po popołudniowej drzemce
  • przed kąpielą/po kolacji

Istnieje jeszcze jeden sposób, który polega na całkowitym poddaniu się potrzebom dziecka - jeśli potrzebuje skorzystać z nocnika, w pewnym momencie zacznie to inicjować. Niestety, specjaliści nadal nie są zgodni co do tego, który sposób jest skuteczniejszy. 

Wielu pediatrów radzi, by zdjąć dziecku pieluchę, nawet jeśli jeszcze nie do końca opanowało sztukę korzystania z nocnika. Po co? Dzięki takiemu zabiegowi maluch może się przekonać i zrozumieć, co nastąpi gdy w porę nie skorzysta z nocnika. Przemoczone ubranie należy oczywiście zdjąć i spokojnie wytłumaczyć dziecku, dlaczego tak się stało. 

Jeśli którakolwiek próba zakończy się sukcesem, malucha warto pochwalić - nic tak nie wypłynie na motywację jak duma i zadowolenie. Dzięki odpowiedniej reakcji można łatwo utrwalić pewne pożądane zachowania.

Odpieluchowanie - niezbędnik rodzica

Podczas odpieluchowania dziecka niezbędny jest nocnik - to jasne. Warto wybrać wygodny i kolorowy - a przede wszystkim odpowiednio wysoki model. Jednocześnie warto zaopatrzyć się w kilka gadżetów, które ułatwią życie rodzicom. 

Bardzo pomocny może okazać się dobry otulacz treningowy. Wyglądem przypomina pieluchę, pełni jednak inne funkcje i jest wielorazowego użytku. Zabezpieczy przed wilgocią i przeciekaniem, sprawdzi się szczególnie na początku nauki, kiedy ryzyko przemoczenia ubrania jest naprawdę duże.

Kiedy dziecko zacznie korzystać z nocnika warto zaopatrzyć się również (przynajmniej w pierwszym okresie) w majtki treningowe. Nie są substytutem prawdziwej pieluchy, ale mają dodatkową warstwę PUL, która chroni przez przemoczeniem w razie wpadki, a jednocześnie przepuszcza powietrze. Kolorowe wzory zachęcą dziecko do korzystania z bielizny. 

Podczas dłuższych wyjazdów z pewnością sprawdzi się rozkładany nocnik podróżny, tak by nie wracać do pieluch niejako "przymusowo" - może się bowiem okazać, że będzie to duży krok w tył.

Odpieluchowanie nocne

Korzystanie z nocnika w ciągu dnia to połowa sukcesu, według wielu rodziców - ta łatwiejsza. Odpieluchowanie nocne stanowi duże wyzwanie, nawet jeśli w ciągu dnia dziecko z powodzeniem używa nocnika. Wśród wielu różnych metod dominują dwie. 

Pierwsza z nich zakłada całkowite "wyjście z pieluch", ale i duże ryzyko (a właściwie pewność) zabrudzonej pościeli. Jakieś podpowiedzi? Późnym wieczorem warto ograniczyć ilość wody podawanej maluchowi. Przed snem można posadzić dziecko na nocnik, nawet jeśli akurat z niego nie skorzysta, wyrobi dobry nawyk (który zaprocentuje w przyszłości). Nocnik powinien być ustawiony pobliżu łóżeczka, tak by dziecko miało do niego dostęp również w nocy. 

Druga metoda to nic innego, jak zakładanie pieluchy na noc i...cierpliwość. Jaki jest sens? W pewnym momencie, kiedy dziecko będzie się budzić, zacznie komunikować rodzicom potrzebę skorzystania z toalety. 

Odpieluchowanie dziecka - garść porad

Nawet jeśli nauka nie idzie tak sprawnie, jak spodziewali się rodzice, dziecka nie wolno wyśmiewać ani zawstydzać. Maluch może się łatwo zniechęcić i zrazić, a odpieluchowanie stanie się naprawdę trudne. Korzystanie z nocnika nie powinno być dla dziecka przykrą koniecznością, a dobrą zabawą. Można sprawić maluchowi kilka "nocnikowych" zabawek które będą umieszczone gdzieś w jego pobliżu (np. tematyczne książeczki lub dedykowane zabawki)

Cały proces warto przeprowadzić w jakimś spokojnym okresie, pozbawionym dużych zmian (jak np. przeprowadzka, narodziny rodzeństwa, dłuższy wyjazd któregoś z opiekunów). 

Jak radzą specjaliści, chłopcy powinni korzystać z nocnika na siedząco. Jeśli nauka rozpocznie się od pozycji stojącej, dziecko będzie próbowało w ten sposób zaspokoić wszystkie potrzeby fizjologiczne, co może okazać się dosyć problematyczne. Niby oczywiste, a tak naprawdę przysparza wielu wątpliwości.

Odpieluchowanie a przedszkole

Nie istnieją przepisy prawa zabraniające przedszkolom przyjmowania dzieci, które nie są odpieluchowane. Praktyka pokazuje jednak coś innego. Zdarzają się placówki w których można spotkać się z odmową, jeśli dziecko nie potrafi korzystać z toalety. Czy słusznie? Głosy na temat zasadności takich działań są podzielone, bo jedni rodzice uważają, że w przedszkolu nie ma na to warunków, inni widzą w tym dyskryminację.

Najbezpieczniejszą opcją, która daje dowolność wyboru najlepszej placówki jest odpieluchowanie dziecka - ale nie za wszelka cenę. Czasem lepiej wybrać inne przedszkole, niż na siłę szkolić malucha - bo to, jak już wiadomo - nie przyniesie dobrych rezultatów.

Odpieluchowanie dziecka może wydawać się trudnym zadaniem, istnieje jednak wiele sprawdzonych sposobów i rozwiązań, by proces był łatwy - i dla dziecka i dla rodziców. Prędzej czy później na każdego malucha przyjdzie odpowiednia pora. Nie ma odpowiedniego wieku ani uniwersalnej metody, to nic - wystarczy uważana obserwacja, cierpliwość i zrozumienie, resztę można wspólnie wypracować.

Bibliografia

"Jak zrozumieć małe dziecko" - A. Nuckowska, E. Krogulska, A. Siudut-Stajura, J. Jeżak, O. Trybel, M. Musiał, M. Trzewik, Wydawnictwo Natuli 

"Relationship between age at initiation of toilet training and duration of training: A perspective study" - N. J. Blum, B. Taubman, N. Nemeth, czasopismo Pediatrics

"Toilet Training" - B. A. Choby, San Jacinto Methodist Hospital, Baytown, Texas, USA

"Sequental acquisition of toilet training skills: A descriptive study of gender and age differences in normal children" - T. R. Schum, T. M. Kolb, T. M. McAuliffe, M. D. Simms, R. L. Underhill, M. Lewis, Department of Pediatrics, Medical College of Wisconsin

"Factors associated with difficult toilet training" - A. Schonwald, L. Sherrit, A. Stadtler, C. Bridgemohan, Children's Hospital, Division of General Pediatrics; Harvard Medical School, Boston, USA  

Komentarze (0)

Brak komentarzy w tym momencie.

Nowy komentarz

Produkt dodany do ulubionych