Luteina i zeaksantyna

Dzięki tym dwóm karotenoidom widzimy, możemy wykonywać codzienne czynności. Odżywiają one nasze fotoreceptory w siatkówce oka. Mowa o luteinie i zeaksantynie. Jeśli jest ich zbyt mało w naszym organizmie, może dojść do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Czym są? Gdzie występują? Jak możemy je suplementować? Znasz odpowiedzi na te pytania? Jeśli nie to przeczytaj ten artykuł. 

Czym jest luteina i zeaksantyna? Gdzie znajduje się w naszym organizmie?

Luteina i zeaksantyna to naturalnie występujące razem substancje, które należą do grupy karotenoidów. Występują w roślinach. Dzięki odpowiednio zbilansowanej diecie, w której nie brakuje warzyw, dostarczamy je do naszego organizmu. Koncentrują się głównie w siatkówce oka, nie rozkładając się w sposób równomierny. Najwięcej zeaksantyny znajduje się w tzw. dołeczku, czyli centralnym punkcie plamki żółtej. Jest to strefa najostrzejszego widzenia. Luteina w największej ilości kumuluje się na peryferiach siatkówki. Luteina gromadzi się także w ludzkiej skórze. 

Najważniejszą cechą luteiny i zeaksantyny jest działanie antyoksydacyjne wobec reaktywnych form tlenu, wolnych rodników. Dzięki tej właściwości chronią one organizm człowieka przed wieloma ciężkimi i przewlekłymi chorobami. Nasz organizm nie potrafi wytworzyć ich, musimy dostarczać je z pożywieniem lub w postaci suplementów diety, preparatów farmaceutycznych. 

Jakie korzyści wynikają ze spożywania lub suplementowanie luteiny i zeaksantyny?

Odpowiednio zbilansowana dieta bogata w luteinę i zeaksantynę zdecydowanie zredukuje prawdopodobieństwo wystąpienia u nas zaćmy i zwyrodnienia plamki żółtej. Plamka żółta jest odpowiedzialna za ostrość widzenia i umożliwia tzw. widzenie centralne. 

Luteina i zeaksantyna chronią oczy przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych, działają jak okulary przeciwsłoneczne. 

Ze względu na fakt, że luteina gromadzi się w skórze, podejrzewa się, że odgrywa ważną rolę w zachowaniu jej zdrowia. Stanowi barierę spowalniającą utratę wilgoci, chroni przed działaniem promieniowania ultrafioletowego, działając jak filtr przeciwsłoneczny. 

W jakich produktach znajdziemy luteinę i zeaksantynę?

Tak jak wspomniano, nie potrafimy wytworzyć luteiny i zeaksantyny. Musimy je zjeść. Naturalnym źródłem tych karotenoidów są rośliny. Najwyższą zawartość luteiny ma jarmuż, około 39 mg/100g, a następnie szpinak, około 11,9 mg/100g. Ponadto produktami, które zawierają te substancje są: sałata, brokuły, cukinia, dynia, brukselka, groszek zielony, kukurydza, fasolka szparagowa, marchew. Jeśli chodzi o owoce, to związki te znajdziemy w nektarynkach, jeżynach, agreście, awokado, kiwi, malinach, czarnych porzeczkach. Luteina występuje także w żółtkach jaj. Im więcej kury karmione są paszami roślinnymi, tym jest jej więcej w żółtku. 

Zawartość luteiny i zeaksantyny w warzywach zależy od wielu czynników. Ważne jest, gdzie rośliny są uprawiane, w jaki sposób, jakimi metodami. Warto pamiętać, że substancje te znajdują się przede wszystkim w skórkach owoców i warzyw. 

Szacuje się, że w diecie przeciętnego Polaka znajduje się około 3 mg luteiny i zeaksantyny. Każdego dnia powinniśmy dostarczyć około 10 mg luteiny i 2 mg zeaksantyny. W związku z tym warto pomyśleć o suplementowaniu tych składników. 

Suplementacja luteiny i zeaksantyny

Biorąc pod uwagę fakt, że spożywamy tych związków zbyt mało i, że wraz z wiekiem znacząco spada ich ilość w naszych oczach, powinniśmy pomyśleć o suplementacji. Zwłaszcza osoby starsze, mające problemy z widzeniem. 

Luteinę i zeaksantynę suplementuje się w preparatach, w których są one w proporcjach 5:1. Najczęściej jest to 10 mg luteiny i 2 mg zeaksantyny. Istotne znaczenie ma rodzaj zastosowanej w preparacie luteiny. Wykazano, że luteina krystaliczna jest lepiej przyswajalna przez nasz organizm niż luteina estryfikowana. 

Na podstawie badań na ludziach stwierdzono, że suplementacja luteiną i zeaksantyną zwiększa poziom tych składników w naszym organizmie, czyli są one przyswajane. W wyniku tej suplementacji rosła gęstość optyczna plamki żółtej, poprawiała się pamięć przestrzenna, zdolność rozumowania i złożoność uwagi. Autorzy badań ustalili, że suplementacja tymi karotenoidami poprawia funkcje poznawcze u młodych i zdrowych osób dorosłych. 

Wybierając preparat z luteiną i zeaksantyną, na oczy, kieruj się następującymi zasadami:

• dobierz odpowiednią proporcję luteiny i zeaksantyny w preparacie, stosunek około 5:1;
• wybierz preparat, który dodatkowo zawiera kwasy omega-3, gdyż zapewniają one lepsze wbudowanie karotenoidów w docelowe struktury oka;
• świetnie jeśli preparat będzie zawierał wyciąg z borówki, witaminy A,C,E oraz cynk, miedź i selen. 

Podsumowanie

Luteina i zeaksantyna odgrywają ogromną rolę w naszym organizmie, szczególnie dla zdrowia naszych oczu. Dostarczamy ją tylko z pożywieniem, lub suplementami. Organizm sam jej nie produkuje. Spożywając posiłki roślinne, łączmy je z tłuszczami, gdyż to one pomagają we wchłanianiu się tych karotenoidów do naszego organizmu.